Wat is een frequentiesweep?
Een sweep is een toon waarvan de toonhoogte geleidelijk verandert. In plaats van handmatig 440 Hz, 500 Hz en vervolgens 560 Hz te testen, stel je een begin- en eindpunt in en laat je de toon over alle tussenliggende frequenties glijden. Mocht er iets mis zijn met een luidspreker of ruimte, dan merk je dat meestal meteen zodra de sweep die specifieke frequentie bereikt.
Sweeps zijn de standaardmethode om de frequentierespons te controleren. Ze zijn snel, bestrijken het hele bereik en maken problemen gemakkelijk op te sporen: je hoort ongeveer waar in de sweep het probleem optreedt, zodat je precies weet naar welke frequentie je moet terugkeren.
Lineair of logaritmisch — welke kies je?
Een lineaire sweep voegt elke seconde hetzelfde aantal hertz toe. Bij een bereik van 20 Hz tot 20 kHz betekent dit dat hij bijna al zijn tijd doorbrengt in de hoge tonen en in een fractie van een seconde door de lage tonen raast.
Een logaritmische sweep doorloopt in plaats daarvan elke seconde hetzelfde aantal octaven, wat precies aansluit bij hoe ons gehoor toonhoogte waarneemt. Dit geeft de lage tonen voldoende tijd en is de beste standaardkeuze voor vrijwel elke luistertest. Gebruik lineair alleen als je specifiek een gelijkmatige dekking in hertz wilt — wat bij bepaalde metingen nodig kan zijn.
Waar je op moet letten
- Trillingen en rammeltjes. Een los rooster, een trillend autodeurpaneel of een slecht gemonteerde luidsprekerdriver valt bij één specifieke frequentie meteen op.
- Het diepste laag. Begin bij 10 Hz en noteer waar je voor het eerst iets hoort of voelt. Dat is de werkelijke ondergrens van je luidspreker, ongeacht wat er op de verpakking staat.
- Ruimtemodi (staande golven). In een kleine ruimte klinken sommige basnoten heel draderig of boemend, terwijl andere juist wegvallen. Loop rond tijdens een trage bassweep en je hoort deze zones veranderen.
- Je eigen gehoor. Speel 8 tot 20 kHz af en let op waar de toon voor jou wegvalt. De bovengrens van het gehoor neemt bij iedereen af naarmate we ouder worden.
- Crossover-gedrag. Luister bij luidsprekers met meerdere drivers naar een dip of een plotselinge verandering in klankkleur op het punt waar de ene driver het overneemt van de andere.
- Vervorming. Als een zuivere sinussweep rauw of krakend begint te klinken, wordt de driver of de versterker overbelast.
Zo voer je een goede test uit
Zet het volume eerst laag. Wanneer een sweep door een resonantiefrequentie gaat, kan het geluid plotseling veel harder worden. Bovendien belast een krachtige 20 Hz-toon een woofer zwaar, zelfs als je de toon nauwelijks hoort.
Kies een duur van minimaal 15 seconden voor een sweep over het hele bereik — als het sneller gaat, kun je de locatie van een probleem niet goed bepalen. Om een specifieke trilling op te sporen, kun je het bereik beter verkleinen: een sweep van 20 seconden tussen 40 en 90 Hz geeft je ruimschoots de tijd om rond te lopen en te luisteren.
Gebruik een koptelefoon voor gehoortesten en luidsprekers voor het testen van apparatuur. Een luidspreker beoordelen via een koptelefoon zegt immers niets over de luidspreker zelf.