Wat zijn witte, roze en bruine ruis?
Alle drie zijn willekeurige geluiden verdeeld over het hele menselijke gehoorbereik. Het verschil zit in hoe de energie verdeeld is.
Witte ruis heeft een vlak spectrum — elke frequentie krijgt evenveel energie. Omdat ons gehoor gevoeliger is voor hoge frequenties, klinkt het helder en sissend, zoals ruis op een oude tv.
Roze ruis neemt in sterkte af naarmate de toonhoogte stijgt, omgekeerd evenredig met de frequentie. Die balans sluit beter aan bij onze natuurlijke gehoorwaarneming, waardoor de meeste mensen het prettiger vinden klinken. Het klinkt als gestage regen.
Bruine ruis neemt nog sneller af — omgekeerd evenredig met het kwadraat van de frequentie. Het resultaat is een diep, brommend geluid, vergelijkbaar met een waterval of branding in de verte.
Blauwe en violette ruis hellen de andere kant op: blauwe ruis neemt met 3 dB per octaaf toe als de toon stijgt, violette ruis met 6 dB. Beide klinken dun en sissend vergeleken met de rest en richten hun energie op het bereik waar het oor het gevoeligst voor is — daarom wordt vooral violette ruis gebruikt om een hoge piep bij tinnitus te maskeren.
Geordend op steilheid loopt de reeks van bruin, roze en wit naar blauw en violet: van -6 dB per octaaf via vlak naar +6 dB. Kies op gehoor in plaats van op naam — de variant die je na verloop van tijd niet meer opmerkt, is de juiste.
Waar ruis voor wordt gebruikt
- Beter slapen bij omgevingsgeluid. Een constant geluid maskeert verkeer, voetstappen van de bovenburen of een snurkende partner.
- Focus in een drukke ruimte. Constante ruis maakt gesprekken in de buurt moeilijker te volgen, waardoor je minder snel afgeleid raakt.
- Tinnitus maskeren. Veel mensen merken dat een zacht achtergrondgeluid een piep of suis in de oren minder opvallend maakt. Houd het volume laag.
- Een baby geruststellen. Een laag, gelijkmatig geluid wordt vaak gebruikt in de babykamer. Plaats de luidspreker ruim uit de buurt van het wiegje en houd het volume zacht.
- Luidsprekers en ruimtes testen. Roze ruis is de standaardreferentie om te controleren of een geluidsinstallatie over het gehele bereik gelijkmatig klinkt.
- Inspelen van nieuwe apparatuur. Sommige mensen spelen urenlang ruis af via nieuwe luidsprekers of koptelefoons. Of dit een hoorbaar verschil maakt, blijft een discussiepunt.
Welke kleur moet je kiezen?
Als je dit nog nooit hebt geprobeerd, begin dan met roze ruis. Het maskeert omgevingsgeluid goed zonder de scherpe sis van witte ruis, en de meeste mensen kunnen er urenlang naar luisteren.
Kies voor bruin als je gevoelig bent voor hoge frequenties of een dieper, rustgevender geluid wilt. Kies voor wit als je een specifiek hoog geluid wilt maskeren — zoals het gezoem van een ventilator, een piepende deur of het getik van een toetsenbord in de kamer ernaast.
De filters geven je meer controle dan de kleur alleen. Stel het low-pass-filter in op ongeveer 2 kHz en witte ruis klinkt meteen een stuk minder scherp. Zet het high-pass-filter op 200 Hz om de lage brom te verwijderen die bij sommige speakers vervormt.
Hoe hard moet het geluid staan?
Zachter dan je denkt. Het doel is om net boven het storende omgevingsgeluid te zitten, niet om het te overstemmen. Als je je stem moet verheffen boven de ruis, staat het te hard — en het hele nacht hard geluid afspelen is slecht voor je gehoor.
Stel het volume voor het slapengaan in als de kamer stil is en blijf er daarna vanaf. Gebruik de timer als je wilt dat het geluid automatisch stopt nadat je in slaap bent gevallen.